Her uzun iş bir noktada el değiştirir
Yapay zeka araçlarıyla birkaç saat süren bir iş yaptıysanız bu anı yaşamışsınızdır: Sohbet uzamış, model başta konuştuğunuz bir kuralı unutmaya başlamıştır, iki kez düzelttiğiniz bir hata üçüncü kez karşınıza çıkar. Hatta belki artık sohbet uzadığı için prompt başına harcanan token miktarının git gide arttığını gözlemlemişsinizdir. Bir noktada yeni bir sohbet açmaya karar verirsiniz. Ya da iş başka bir yere geçer. Başka bir modele, başka bir araca, bir iş arkadaşınıza ya da ertesi sabah aynı işe dönen size.İngilizcede buna handoff deniyor, bizde devir teslim. İşin bir elden diğerine geçtiği an. Yapay zekayla çalışırken bu an insanlar arasındakinden daha kritik, çünkü karşı taraf sizinle geçirdiği hiçbir saati hatırlamaz. Yeni sohbet, önceki sohbetten ne verirseniz onu bilir. Fazlasını bilmez.
Çoğu kişi bu geçişi tek bir cümleyle yapar: "Şimdiye kadar yaptıklarımızı özetle." Özeti kopyalar, yeni sohbete yapıştırır ve devam eder. Bu yazı, bunun neden çoğu zaman yetmediğini ve yerine ne yazılması gerektiğini anlatıyor.
Bağlam sohbette yaşar
Model içinde, bir sohbette uzun süre çalıştığınızda aranızda ortak bir anlayış oluşur. Hangi tonda yazılacağı, hangi terimin çevrilmeyeceği, hangi dosyanın güncel olduğu, neyin denenip vazgeçildiği. Bu anlayışın hiçbiri tek bir yerde yazılı değildir. Yüzlerce mesajın içine dağılmıştır.
Model bu bilgiyi kendi hafızasında tutmaz, sohbetin metninde taşır. Sohbet kapandığında bilgi de kapanır. Yeni oturum sıfırdan başlar ve sizin "tabii ki böyle yapıyoruz" dediğiniz her şey onun için yeni bir bilgidir. Verilmediyse hiç yoktur.
Uzun sohbetin kendisi de sonsuza kadar sağlıklı kalmaz. Mesaj sayısı arttıkça baştaki talimatlar geride kalır, sonradan yapılan düzeltmeler eski hallerle yan yana durur ve model hangisinin geçerli olduğunu her seferinde yeniden çıkarmak zorunda kalır.
Bunun yanı sıra yapay zeka modellerinin token harcamaktan kaçınmak için sık revize aldığınız işlerde revizeyi ilgilendiren kısım dışındaki kısımları basitleştirmeye gittiğini de farketmişsinizdir.
Aynı düzeltmeyi ikinci kez yapıyorsanız, model birlikte vazgeçtiğiniz bir yaklaşımı yeniden öneriyorsa ya da bir kararı hatırlamak için sohbette uzun uzun yukarı kaydırıyorsanız ya da artık bir promptta session başına verilen tokenlarınızın büyük çoğunluğunu harcıyorsanız, devir zamanı gelmiş demektir. Asıl soru, devrin nasıl yapılacağı.
Özet neden yetmez
Özet, "ne oldu?" sorusunu cevaplar. Yeni oturumun ihtiyacı olan ise iki başka sorunun cevabıdır: şimdi ne yapmalıyım ve neyi yapmamalıyım?
Bir sohbeti özetleyen model, neyin önemli olduğuna kendi karar verir. Genellikle büyük olayları tutar, küçük kısıtları atar. Oysa bir işi bozan şey çoğu zaman küçük kısıtlardır. "Ürün adları başlıkta birebir kalacak" gibi tek satırlık bir kural özetin ilk kurbanıdır. Sonraki oturumda ilk çiğnenen kural da o olur.
Özet nedenleri de kaybeder. "Metinlerde siz dili kullanılıyor" satırı özete girer ama bu kararın neden verildiği girmez. Yeni oturum kuralı bilir, kuralın arkasındaki düşünceyi bilmez. Kuralın açıkça kapsamadığı ilk durumda yanlış tarafa sapar.
Son olarak özet, vazgeçilen yolları neredeyse hiç taşımaz. Yeni oturum size iki saat önce denediğiniz ve işe yaramadığını gördüğünüz yaklaşımı büyük bir hevesle önerir.Bazı araçlar sohbet uzadığında bu işi kendiliğinden yapar, eski kısmı özetleyip kaldığı yerden devam eder. Aynı sınır orada da geçerlidir. Otomatik özet, üzerinde düşünülmüş bir devir notunun yerini tutmaz.
Örnek: bir üreticinin ürün sayfaları
Anlatımı somut tutmak için bir örnek üzerinden gideceğim.
Diyelim ki küçük bir zeytinyağı üreticisinin web sitesi için ürün sayfalarını yazıyorsunuz. On sekiz ürün var. Bir modelle birkaç oturum boyunca çalıştınız, on iki ürün bitti. Bu süreçte bir sürü karar verdiniz: ton, terimler, sayfa yapısı, uzunluk. Bazı şeyleri denediniz ve bıraktınız.Sohbet artık hantallaştı ve yeni bir oturum açacaksınız. Özet yerine şöyle bir not hazırlıyorsunuz:
HEDEF
18 ürün sayfası. Her sayfa: başlık, 2 cümlelik giriş, tadım notu,
kullanım önerisi, saklama koşulu. Sayfa başına 120-160 kelime.
DURUM
Biten: 1-12 (urunler_v3.docx, güncel dosya bu)
Kalan: 13-18 (ham bilgiler urun_bilgileri.xlsx içinde, 13-18. satırlar)
KARARLAR
- "Siz" dili. Müşterilerin çoğu 45 yaş üstü, marka ciddi bir
ton istiyor.
- Fiyat metinde geçmez. Fiyatlar sık değişiyor, site onları
ayrıca gösteriyor.
- "Erken hasat" ve "soğuk sıkım" ifadeleri üreticinin
belgelerine dayanıyor. Sadece xlsx'te işaretli ürünlerde kullanılır.
VAZGEÇİLENLER
- Hikâyeyle açılan girişler. Denendi, mobilde ürün bilgisi
ekranın altına düştü.
- Tadım notlarında şarap terimleri (gövde, bitiş). Müşteriye
yabancı geldi, sade ifadelere dönüldü.
SABİTLER
- Ürün adları başlıkta xlsx'teki haliyle, harfi harfine.
- Tadım notunda en fazla 3 sıfat.
SIRADAKİ
Ürün 13'ten devam. 13 ve 17 için hasat yılı xlsx'te eksik.
Üreticiye soruldu, cevap gelene kadar o alan boş kalır.
Bitti sayılması için: 18 sayfa, her biri 120-160 kelime,
yukarıdaki kararların hepsine uygun.
Bu not, aynı işin özetinden daha kısa. Buna rağmen yeni oturuma çok daha fazlasını anlatıyor, çünkü işe devam etmek için gerekenleri taşıyor. Geçmişin hikâyesi içinde yer almıyor.
Notu oluşturan altı parça var.
1. Hedef ve bitmiş hal
Yeni oturum işin ne olduğunu bilmeli. Daha önemlisi, işin ne zaman bitmiş sayılacağını bilmeli.
"Ürün sayfalarını yaz" bir hedeftir. "18 sayfa, her biri şu bölümlerden oluşan, şu uzunlukta" ise bitmiş halin tanımıdır. İkincisi olmadan model ya işi eksik bırakır ya da kimsenin istemediği şeyler ekler.
2. Durum ve tek doğru kaynak
Neyin bittiğini, neyin yarım kaldığını yazın.Uzun bir sohbette aynı dosyanın birkaç sürümü oluşur ve hangisinin güncel olduğu çoğu zaman sadece sizin kafanızdadır. Notta bunu açıkça söyleyin. Mümkünse dosyayı tarif etmeyin, dosyanın kendisini yeni oturuma verin. Bir dosyanın içeriğini özetlemek, o dosyayı eksik yeniden yazmak demektir.
3. Kararlar ve nedenleri
Her kararın yanına tek cümlelik nedenini yazın.
Neden, kuralın kapsamadığı durumlarda doğru tarafa sapmayı sağlayan şeydir. "Siz dili, çünkü müşteri kitlesi ve marka tonu" yazan bir not, sonradan sosyal medya için kısa bir tanıtım metni istendiğinde de aynı tonda kalmayı bilir. Nedeni yazılmamış bir kural ise kendi alanının dışına çıkınca sessizce bozulur.
4. Vazgeçilenler
Denediğiniz ve bıraktığınız yaklaşımları, bırakma nedenleriyle birlikte yazın. Denemenin ayrıntısına gerek yok, vardığınız sonuç yeter.
Bu bölüm notun en çok atlanan ve en çok zaman kazandıran kısmıdır. Bir yolun işe yaramadığını öğrenmek için harcadığınız saat, ancak bu bölüm sayesinde bir kez harcanmış olur.
5. Sabitler
Hiçbir koşulda değişmeyecek şeyler: terimler, adlar, formatlar, sınırlar. Bunları kararlardan ayrı tutun. Kararlar yeri geldiğinde tartışılabilir, sabitler tartışılmaz.Bir sabit birden fazla işte geçerliyse onu her devir notuna kopyalamak yerine ayrı bir dosyada tutmak daha iyidir. Yazım kuralları, marka tonu, terim sözlüğü gibi. Devir notu sadece bu işin durumunu taşır, kalıcı kurallar kendi dosyalarında durur. Karakter tutarlılığı ve şablonla slayt üretimi yazılarında anlattığım yaklaşımla aynı mantık: değişmeyeni bir kez yazın, her seferinde yanınızda taşıyın.
6. Sıradaki adım ve açık sorular
Yeni oturum ilk mesajda ne yapacağını bilmelidir. Sıradaki adımı somut yazın.Cevap bekleyen soruları da ekleyin, yoksa model eksik bilgiyi tahminle doldurur. Örnekteki "cevap gelene kadar o alan boş kalır" cümlesi, modelin kendi kafasından bir hasat yılı uydurmasını önleyen cümledir.
Notu kim yazmalı?
Bağlam en taze haliyle eski oturumdadır. Bu yüzden notun ilk taslağını modele yazdırmak mantıklı. Yalnız bunu "özetle" diyerek yapmayın, yukarıdaki yapıyı verin.
Aşağıdaki talimat bu iş için iyi bir başlangıç noktası:
Bu oturumu yeni bir oturuma devredeceğim. Yeni oturum bu sohbeti
hiç görmeyecek, sadece yazacağın notu okuyacak. Geçmişi anlatma,
işe devam etmek için gerekenleri yaz.
Başlıklar:
HEDEF: İş ne ve bitmiş hali nasıl tanımlanıyor.
DURUM: Ne bitti, ne yarım, hangi dosya güncel.
KARARLAR: Verilen her karar ve tek cümlelik nedeni.
VAZGEÇİLENLER: Denenip bırakılan yaklaşımlar ve nedenleri.
SABİTLER: Hiçbir koşulda değişmeyecek terimler, adlar, formatlar.
SIRADAKİ: İlk yapılacak iş ve cevap bekleyen sorular.
Emin olmadığın bir şeyi kesinmiş gibi yazma, "belirsiz" diye işaretle.
Not tek ekranı geçmesin.
Modelin taslağını olduğu gibi kullanmayın. Modeller ilerlemeyi olduğundan iyi gösterebilir, "neredeyse bitti" denen iş yarım olabilir. Vazgeçilenler bölümü de sık sık eksik gelir, çünkü bırakılan bir yol sohbetin içinde son halinden çok daha az yer kaplar.
Kararlar ve vazgeçilenler bölümlerini kendiniz okuyup düzeltin. Beş dakika sürer, sonraki oturumda bir saat kazandırır.
Soğuk okuyucu testi
Bir devir notunun işe yarayıp yaramadığını anlamanın en kolay yolu, onu hiçbir şey bilmeyen birine okutmaktır. Burada o okuyucu elinizin altında: yeni bir oturum.
Yeni sohbeti açın, sadece notu ve güncel dosyaları verin. İşe başlamadan önce şu dört soruyu sorun:
- Sıradaki ilk iş ne?
- Hangi yaklaşımları kullanmaman gerekiyor, neden?
- İş bittiğinde elimizde tam olarak ne olacak?
- Başlamadan önce bana sormak istediğin bir şey var mı?
Cevaplardan biri yanlışsa ya da model bir şeyi tahmin ediyorsa, not o konuda eksiktir. Notu düzeltin ve testi tekrarlayın.
Son soru özellikle işe yarar. Modelin sorduğu her soru, notta cevabı olmayan bir boşluğu gösterir.
Devri alışkanlık haline getirmek
Devir notunu sadece sohbet tıkandığında yazarsanız, onu en yorgun ve en dağınık anınızda yazıyorsunuz demektir.
Daha iyi yol, notu işin kendisiyle birlikte tutmak. Her çalışma oturumunun sonunda iki dakika ayırıp notu güncelleyin. Durum satırı değişir, bir karar eklenir, bir soru kapanır. Böylece devir bir kurtarma operasyonu olmaktan çıkar. Sohbet ne zaman tıkanırsa tıkansın, güncel not hazırdır.
Aynı mantık, işi bir modelden başka bir yere devrederken de geçerli. Bir çıktıyı başka bir araca ya da bir iş arkadaşınıza teslim ediyorsanız, dosyanın yanına karşı tarafın ihtiyaç duyacağı bilgiyi yazın. Bu dosya hangi ayarla açılmalı, neye dokunulmamalı, nerede eksik var. Devir notunun okuyucusu değişir, sorusu değişmez: bunu hiç görmemiş biri buradan nasıl devam eder?
Özetle
Yeni bir oturum, eski oturumdan sadece ona verdiğiniz kadarını bilir. Özet ona ne olduğunu anlatır. Devir notu ise nereye gidildiğini, hangi yollardan geçilmeyeceğini ve işin nerede biteceğini anlatır.İyi bir not kısa olur, durumu taşır, her kararın yanında nedenini yazar ve vazgeçilen yolları unutmaz. Onu model yazar, siz düzeltirsiniz, yeni bir oturum test eder. Bir kez alışkanlık haline geldiğinde, uzun bir işin en riskli anı en sıradan anlarından birine dönüşür.Görüşmek üzere... :)